Otomotivde 2026'nın İlk Karnesi: Üretim ve İhracat Düşerken İç Pazar Büyüdü
OSD Ocak 2026 verilerine göre toplam üretim %5, otomobil üretimi %17 geriledi. İhracattaki %17'lik düşüşe rağmen iç pazarın %10 büyümesi makası açtı.
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) yılın ilk raporunu masaya koydu. Rakamlar biraz karışık. Sektörün kafası da öyle. Bir tarafta bantları yavaşlatan fabrikalar var. Diğer tarafta showroom kapılarını aşındıran müşteriler. 2026 yılına otomotiv dünyası tuhaf bir ikilemle başladı.
Üretim hattında işler pek yolunda gitmiyor. Ocak ayında toplam üretim yüzde 5 azaldı. Bantlardan inen araç sayısı 99 bin 247 adette kaldı. Asıl can sıkıcı tablo binek otomobilde. Oradaki üretim kaybı yüzde 17 seviyesinde. Fabrikalar yıla frene basarak girdi. Kapasite kullanım oranı yüzde 56’da takılı kaldı. Tesislerin neredeyse yarısı boş duruyor.
Sanayinin yüzünü güldüren tek kalem ticari araçlar oldu. Kamyon ve otobüs üreticileri ocak ayını hareketli geçirdi. Ağır ticari araç üretiminde yüzde 47 gibi ciddi bir artış var. Hafif ticaride de ibre yukarıyı gösteriyor. Otomobil üretimindeki kaybı ticari araçlar sırtlamaya çalışıyor. Ama toplamdaki düşüşü engellemeye yetmiyor.
İhracat tarafı da kırmızı alarm veriyor. Adet bazında yüzde 17’lik bir kayıp söz konusu. Otomobil ihracatı tam yüzde 28 geriledi. Gemiler limanlardan daha az araçla ayrılıyor. Ancak burada ilginç bir detay var. Adet düşse de kasaya giren para değişmedi. Ocak ayında yaklaşık 3 milyar dolarlık ihracat geliri elde edildi. Daha az araç sattık ama gelir düşmedi. Tedarik sanayisinin ihracattaki artışı ve araç başı değerin yükselmesi bu dengeyi kurdu.
Gelelim madalyonun diğer yüzüne. Üretici zorlanırken bayi tarafı halinden memnun. İç pazarda iştah kapanmıyor. Pazar ocak ayında yüzde 10 büyüdü. Toplam 77 bin 590 araç satıldı. Otomobil satışları da yüzde 9 artışla 61 bin adedi geçti. Vatandaş fiyatlara veya kredi faizlerine rağmen araç almaya devam ediyor.
Bu tablo yerli üretici için bir uyarı niteliğinde. İç pazar büyüyor ama yerli üretimin payı azalıyor. Ocak ayında satılan her 100 otomobilden 63’ü ithal modellerden oluştu. İthalatın pazar üzerindeki hakimiyeti sürüyor. Yerli bantlardan inen araçlar ihracat pazarlarında alıcı bulmakta zorlanırken, iç pazardaki payını da koruyamıyor.
Sektör şu an el freni çekikken gaza basan bir sürücü gibi. Motor bağırıyor, yakıt harcanıyor ama araç istenen hızda gitmiyor. Üretim ve ihracat düşerken iç pazarın büyümesi sürdürülebilir bir denklem değil. Bu makasın bir noktada kapanması gerekecek. Umarız bu kapanış pazarın daralmasıyla değil, üretimin artmasıyla olur.