OSD Açıkladı: Otomotiv Üretimi İlk 8 Ayda Yüzde 7,3 Geriledi

Otomotiv Sanayii Derneği sekiz aylık döneme ait rakamları kamuoyuna duyurdu. Açıklanan veriler endüstrinin genel yönünü anlamak için kritik önem taşıyor. Toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7,3 azaldı. Fabrika bantlarından inen araç sayısı 841 bin 583 adette kaldı. Üretimdeki gerileme sektörde yaşanan büyüme döngüsünün yavaşladığını kanıtlıyor. Makroekonomik koşullardaki değişimler markaların stratejilerini derinden etkiledi. Tedarik zincirindeki dalgalanmalar fabrikaları temkinli üretim modeline zorluyor.

Otomobil üretimi yüzde 19 kayıpla 458 bin 169 adede geriledi. Binek segmentteki daralma genel düşüşün temel nedenini oluşturuyor. Tüketicilerin azalan talebi fabrikaların planlarını doğrudan değiştirdi. Markalar artan maliyetlerden kaçınmak için vardiya sistemlerinde düzenlemeye gitti. Firmalar mevcut paylarını korumak adına çeşitli kampanyalar düzenliyor. Yaşanan hacim kaybı şirketleri yeni adımlar atmaya mecbur bıraktı. Üretim hatlarındaki yavaşlama istihdam dengelerini yakından ilgilendiriyor. Sanayiciler binek pazarındaki durgunluğun yıl sonuna kadar sürmesini bekliyor.

Ticari araç segmentinde üretim geçen yıla kıyasla yüzde 12 arttı. Büyüme ivmesi şirketlerin filo yenileme ihtiyaçlarından besleniyor. Ağır vasıta üretimi yüzde 7 oranında yükseldi. Endüstriyel taşımacılık faaliyetleri büyük kamyonlara yönelik talebi canlı tutmayı başardı. Hafif ticari üretiminde yüzde 12 artış saptandı. Genişleyen kargo ağları dağıtım araçlarına yönelik ihtiyacı artırıyor. Ticari modeller binek taraftaki üretim kaybını kısmen dengeledi. Markalar ticari bantlardaki vardiyaları çoğaltarak kapasite düşüşünü yavaşlatmaya çalışıyor.

Otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 12 azaldı. Yurt dışına gönderilen araç sayısı 597 bin 594 birime geriledi. Avrupa pazarındaki durgunluk yerli tesislerin sevkiyat planlarını bozuyor. Sadece otomobil ihracatı geçen yıla göre yüzde 28 düşüş yaşadı. Binek talebindeki zayıflama ihracatçıları yeni stratejiler bulmaya itiyor. Ticari araç ihracatı yüzde 9 oranında yükseldi. Yabancı ülkelerdeki altyapı yatırımları ticari modellere fırsatlar yaratıyor. Traktör ihracatı yüzde 14 artışla 8 bin 245 adede ulaştı. Tarımsal mekanizasyon talebi traktör üreticilerine rahat nefes aldırıyor.

İhracat hacmindeki düşüşe rağmen elde edilen gelir yüzde 2,5 arttı. Toplam otomotiv ihracatı 27,2 milyar dolara ulaştı. Şirketler yüksek marjlı araçlar satarak adet kaybını başarılı şekilde telafi ediyor. Sektör toplam ihracattan yüzde 17 pay alarak ülke genelindeki liderliğini korudu. Endüstri Türkiye ekonomisindeki sürükleyici rolünü devam ettiriyor. Otomobil ihracat geliri yüzde 9 azalarak 6,8 milyar dolara geriledi. Binek modellerdeki gelir kaybı ticari araçların sağladığı dövizle kapatılıyor. Tedarik sanayisi ihracatında yüzde 4 oranında büyüme yakalandı. Parça üreticileri ana sanayideki dalgalanmalara karşı sağlam duruş sergiliyor.

Sekiz aylık dönemde toplam otomotiv pazarı yüzde 12 daraldı. Toplam satış rakamı 745 bin 597 adede geriledi. Finansman zorlukları tüketicilerin alım iştahını hızla kesiyor. Otomobil pazarı yüzde 14 düşüşle 564 bin 241 seviyesinde kapandı. Yüksek faizler bireysel müşterilerin alım kararlarını erteliyor. Müşteriler mecburen ikinci el pazarına yöneldi. Otomobil bayileri stok yükünü hafifletmek adına takas desteklerini artırıyor. Yeni araçlara ulaşamayan kitleler piyasadaki durgunluğu derinleştiriyor.

Ticari araç pazarı yurt içinde yüzde 5 daraldı. İşletmeler artan kredi maliyetleri yüzünden filo yenileme planlarını askıya alıyor. Hafif ticari satışlarında yüzde 4 düşüş saptandı. Esnaf kesimi yeni model almak yerine mevcut filosuyla çalışmaya devam ediyor. Ağır vasıta pazarı yüzde 7 oranında küçüldü. Altyapı yatırımlarındaki yavaşlama büyük kamyonlara olan talebi düşürüyor. Kurumsal alıcıların bütçe kısıntıları ticari pazarın canlanmasını engelliyor.

Sanayinin kapasite kullanım oranı yüzde 59 seviyesinde gerçekleşti. Fabrikalar üretim hatlarının büyük kısmını boş bekletiyor. Hafif araçlarda kapasite kullanımı yüzde 60 oranında sabitlendi. Düşen siparişler montaj hatlarındaki çalışma hızını yavaşlatıyor. Otobüs grubunda üretim kapasitesi yüzde 67 bandına tırmandı. Yenilenen toplu taşıma filoları bu kategorideki çarkların dönmesini sağlıyor. Traktör tesisleri yüzde 27 kullanım oranıyla alt sırada yer aldı. Çiftçilerin azalan alım gücü tarım makineleri üretimini olumsuz yönde baskılıyor.

Traktör verileri eklendiğinde toplam araç üretimi 854 bin 860 adede ulaşıyor. Tarım makineleri segmenti sanayi tablosuna yeni dinamik kazandırdı. Traktör ihracatı yüzde 14 artarak 8 bin 245 adet olarak kaydedildi. Dış pazarlardaki canlı talep yerli üreticilere rahat nefes aldırıyor. Markalar alternatif ülkelere açılarak ihracat hacimlerini büyütmeyi başardı. Küresel mekanizasyon ihtiyacı Türk traktörlerinin pazar payını genişletiyor. Fabrikalar iç pazardaki kaybı dış satımla dengelemeye çalışıyor.